امام حسین از دیگاه شهید مرتضی مطهری (ره)

311- مقایسه وضعیت امام حسن (ع ) با امام حسین (ع )
وقتى که ما وضع امام حسن علیه السلام را با وضع امام حسین علیه السلام مقایسه مى کنیم ، مى بینیم که اینها از هیچ جهت قابل مقایسه نیستند. جهت آخرى که خواستم عرض بکنم این است که امام حسین یک منطق بسیار رسا و یک تیغ برنده داشت . آن چه بود؟ من راى سلطانا جائرا مستحلا لحرام الله ... کان حقا على الله ان یدخله مدخله ...؛ اگر کسى حکومت ستمگرى را ببیند که چنین و چنان کرده است و سکوت بکند، در نزد پروردگار گناهکار است .
امام براى امام حسن این مساءله هنوز مطرح نیست ، براى امام حسن حداکثر این مطرح است که اگر اینها بیایند، بعد از این چنین خواهند کرد. اینکه اگر بیایند بعد از این چنین مى کنند. غیر از این است که یک کارى کرده اند و ما الان سند و حجتى در مقابل اینها بالفعل داریم .
این است که مى گویند صلح امام حسن زمینه را براى قیام امام حسین فراهم کرد. لازم بود که امام حسن یک مدتى کناره گیرى بکند تا ماهیت اموى ها که بر مردم مخفى و مستور بود آشکار شود تا قیامى که بناست بعد انجام گیرد، از نظر تاریخ قیام موجهى باشد. پس از همین قرار داد صلح که بعد معلوم شد معاویه پایبند این مواد نیست ، عده اى از شیعیان به امام حسن عرض u200d کردند، دیگر الان این قرار داد صلح کاءن لم یکن است . و راست هم مى گفتند؛ زیرا معاویه آنرا نقض کرد و بنابر این شما بیایید قیام کنید.
فرمود: نه ، قیام براى بعد از معاویه ، یعنى کمى بیش از این باید به اینها مهلت داد تا وضع خودشان را خوب روشن کنند، آن وقت وقت قیام است معنى این جمله این است که اگر امام حسن تا بعد از معاویه زنده مى بود و در همان موقعى قرار مى گرفت که امام حسین قرار گرفت قطعا قیام مى کرد. بنابراین از نظر هر سه عاملى که انگیزه هاى صحیح و مشروع و جدى قیام امام حسین بود، وضع امام حسن با وضع امام حسین کاملا متفاوت و متغایر بود.
از او تقاضاى بیعت مى کردند و از این بیعت نمى خواستند. (خود بیعت کردن یک مساءله اى است .) براى امام حسین از ناحیه مردم کوفه اتمام حجت شده بود و مردم مى گفتند کوفه دیگر بعد از بیست سال بیدار شده است . کوفه بعد از بیست سال معاویه غیر از کوفه قبل از بیست سال است ، اینها دیگر قدرشناس على شده اند، قدر شناس امام حسن شده اند، قدرشناس امام حسین شده اند، نام امام حسین که در میان مردم کوفه برده مى شود اشک مى ریزند، دیگر درختها میوه داده اند و زمین ها سرسبز شده است ، بیا که آمادگى کامل است . این دعوتها براى امام حسین اتمام حجت بود. براى امام حسن بر عکس بود، هر کس وضع کوفه را مشاهده مى کرد و مى دید کوفه هیچ آمادگى ندارد. مساءله سوم مساءله فساد عمل حکومت است (فساد حاکم را عرض نمى کنم ، فساد عمل حکومت مطلب دیگرى است ) . معاویه هنوز در زمان امام حسن دست بکار نشده است تا ماهیتش u200d آشکار گردد، و تحت عنوان امر به معروف و نهى از منکر زمینه اى براى قیام باشد، یا به اصطلاح تکلیفى بالفعل به وجود آید، ولى در زمان امام حسین صددرصد این چنین بود.⁽³¹⁸⁾